Madeira is een subtropisch eiland vol contrasten. Langs de ruige kustlijn vind je torenhoge kliffen, zwarte stranden en mediterrane dorpjes. In het binnenland wisselen laurierbossen en hoogvlaktes elkaar af met majestueuze pieken en diepe ravijnen. Op weinig andere plekken in Europa vind je zo’n buitengewone diversiteit aan natuur op zo’n kleine oppervlakte.

Tekst & foto’s: Ophélie Jammaers

De dagen in eigen land zijn kort, de lucht is grijs en de temperatuur zakt voor het eerst onder het vriespunt; tijd om de zon op te zoeken. Een voordelige retourvlucht naar Madeira laat geen ruimte voor twijfel. Mijn zus en ik besluiten om het Portugese eiland voor de kust van Noord-Afrika van west naar oost te doorkruisen. Te voet, want we hebben zin in een uitdaging. De Madeira Trail is een 85 kilometer lange trektocht door de verschillende biotopen van Madeira. In vijf dagen tijd stijg en daal je maar liefst 5370 meter, grotendeels over ruig terrein. Sommige paden naar de hoogste pieken zijn smal, met steile afgronden aan weerszijden. Onderweg geniet je van spectaculaire panorama’s. Deze uitdagende wandeltocht móet op de bucketlist van elke avontuurlijke hiker.

Als in Lord of the Rings

Op aanraden van onze Airbnb-host ontbijten we bij een lokaal bakkerijtje dat bekendstaat om zijn queijadas met verse kaas. Een vriendelijk, Madeirees koppel geeft ons nadien een lift naar de start van onze wandeltocht: het Fanalbos. Dit bos is een van de laatste laurierbossen ter wereld en staat daarom op de Unesco-Werelderfgoedlijst. De laurierbomen zijn naar schatting ruim 800 jaar oud! Hun gedraaide takken groeien in bizarre vormen en zijn bedekt met twintig soorten zeldzame mossen. Het bos wordt vaak gehuld in een dikke laag mist, wat zorgt voor een mystieke sfeer. Door de motregen is er niemand op pad, behalve een paar wilde koeien. Wanneer we na een korte klim uitkomen op een plateau met een prachtig uitzicht over de oceaan, verschijnt er een regenboog aan de horizon.

Het landschap verandert terwijl we stijgen en de bergkam volgen. Rechts donderen torenhoge watervallen het dal in. Het gouden zonlicht werpt zijn stralen op een afgelegen huisje dat trots uitkijkt over de vallei. Juist voordat de hemel openbarst, zetten we ons tentje op achter een struik op het Paul da Serra-plateau.

Langs watervallen en levada’s

De sponsachtige, vulkanische bodem van het terrein voelt verzadigd aan wanneer we onze tocht hervatten. We steken twee rivieren over vooraleer we terechtkomen in een donker, stil bos. Na het bos begint de afdaling, en al snel ontvouwt zich een groen paradijs voor ons. Dit is het oude pad dat de inwoners van Madeira tot 1980 gebruikten om van stad naar stad te reizen. We lopen door tunnels langs levada’s, het iconische irrigatienetwerk dat regenwater van de noordkant naar de zuidkant van het eiland transporteert. De geur van aarde en fris gebladerte vult de lucht. Bij een snackbar in Encumeada genieten we van een warme bolo do caco, een traditioneel broodje gemaakt van zoete aardappel met knoflookboter.

Na regen komt zonneschijn 

Na een nacht vol onweer schijnt eindelijk de zon. Deze dag belooft zwaar te worden: 11 kilometer en 1400 positieve hoogtemeters. Glibberige paden en lavatrappen leiden ons omhoog. De bergkam vormt de scheidslijn tussen noord en zuid, met fenomenale uitzichten op beide kustlijnen. We bedwingen verschillende pieken en kamperen op een traverse, met uitzicht op de omringende bergtoppen. De vulkanische hellingen zien er surreëel uit in het licht van de ondergaande zon. Dankbaar turen we naar de sterren met een dampend kopje muntthee in de hand. Dankzij de muisstille nacht slapen we als een roos.

Hoge toppen kennen diepe dalen

Het zachte ochtendlicht strijkt over de grillige rotspartijen en kleurt de wolken pasteloranje. We zetten koers naar Pico Ruivo, de hoogste piek van het eiland. Messcherpe bergkammen en lavarotsen domineren het landschap. Wolken hangen als watten in het dal onder ons. Na een zware klim worden we beloond met een adembenemend uitzicht op 1862 meter hoogte. Vervolgens dalen we 900 meter af naar Queimadas. In een koffiehuisje trakteren we onszelf op een kaastaart met passievrucht.

De laatste kilometers wandelen we langs exotische bomen en bloemen richting Santana, bekend om de traditionele, felgekleurde palheiroshuizen. Aan de rand van het dorp storten imposante kliffen de oceaan in. We volgen een steil pad naar het kiezelstrand, waar we ons tentje opzetten. Een serene en verlaten sfeer kondigt de nacht aan. Het ruisen van de golven wiegt ons zachtjes in slaap.

Balanceren op de kliffen 

Op onze laatste dag nemen we nog één keer de adembenemende kustlijn in ons op. We lopen over een pad dat is uitgehouwen in loodrechte rotsen. Links van ons schittert de Atlantische Oceaan en torenen indrukwekkende kliffen hoog boven de golven uit. Bij Boca do Risco nemen we alles in ons op voordat we afdalen naar Machico. Bij aankomst duiken we meteen de zee in om al het zweet en stof van ons af te spoelen.

Korte wandeltips

Madeira is een klein stipje in de Atlantische Oceaan, maar een groots wandelparadijs met uitstekend onderhouden wandelpaden en een jaarrond mild klimaat. Hier enkele kortere wandeltips.

• Levada do Caldeirão Verde: een 13 km lange route langs iconische levada’s met watervallen en tunnels. Vergeet je zaklamp niet!
• Ponta de São Lourenço: verken dit 6 km lange schiereiland, het droogste en meest ruige deel van Madeira, met spectaculaire uitzichten over de oceaan.
• 25 Fontes en Risco: een must-see route van nog geen 4,5 km met een prachtige waterval als hoogtepunt, geschikt voor alle leeftijden.

Wist je dat?

• Madeira wordt ook wel het ‘eiland van de eeuwige lente’ genoemd vanwege het milde klimaat.
• Het mystieke Fanalbos is een van de laatst overgebleven oerbossen die ooit grote delen van Europa bedekten.
• De unieke Madeirawijn is wereldwijd beroemd en een perfecte afsluiter na een lange wandeling!