Wordt de schattig ogende, maar ietwat assertieve pimpelmees de meest getelde vogel in de Vlaamse tuinen? Op die vraag krijgen we dit weekend een antwoord tijdens het 23e Grote Vogelweekend van Natuurpunt. Op zaterdag 24 en zondag 25 januari tellen opnieuw duizenden Vlamingen de gevleugelde bezoekers in hun tuin of op hun balkon.

De top 3 bestaat al jarenlang afwisselend uit de huismus, de koolmees, de vink en de kauw, maar er is voor het eerst mogelijk een kaper op de kust voor een podiumplaats. In november en december werden ongewoon grote aantallen pimpelmezen waargenomen in Vlaanderen, vermoedelijk omdat ze door een tekort aan voedsel in hun broedgebieden meer naar het zuiden zijn getrokken om de winter door te komen.

Wie alvast zijn tellijstje in de aanslag heeft, is acteur en fervente vogelaar Tom Van Dyck. Tom ontwikkelde al in zijn kindertijd, samen met zijn broer Hans, een passie om naar dieren in de natuur te kijken. “Het hele jaar door geniet ik van het leven in onze tuin, soms vanuit de hangmat, soms vermomd als kerstboom,” lacht hij. “Ik steun Het Grote Vogelweekend met volle overtuiging, want het is een prachtige manier om bewust te genieten van onze tuinvogels én tegelijk mee te werken aan hun bescherming. Hoe meer mensen meedoen, hoe beter we weten hoe het met onze vogels gaat én hoe we hen kunnen helpen.”

Minder dan 80%

Zal er met de pimpelmees voor het eerst in jaren weer een vogel in meer dan 80% van de tuinen worden waargenomen? Ook dat is een vraag die op de lippen van de organisatoren brandt. Onder andere door de zachter wordende winters zakken almaar minder vogels af naar onze tuinen. Maar er zijn ook andere oorzaken: zo moest de merel, die tot 2017 in meer dan 80% van de tuinen werd opgemerkt, het plots afleggen tegen het usutuvirus, waarvan hij nooit helemaal hersteld is.

Dat de nood aan onderbouwde inzichten hoog is, blijkt uit de cijfers. De voorbije jaren werden er gemiddeld 21 vogels in onze tuinen geteld. Tegelijk toont de trend in soortenrijkdom een geleidelijke achteruitgang. Dat onderstreept het belang van tuinen als leefgebied én als plek waar we het verschil kunnen maken. 

Dankzij de resultaten van de jaarlijkse telling kan Natuurpunt trends volgen en aansporen tot actie. Zo roept de organisatie bijvoorbeeld op om de hele winter door vogels bij te voederen. Wie dat doet, draagt niet alleen bij aan de overlevingskansen van de kleurrijke wintergasten, maar kan ook van dichtbij van hun aanwezigheid genieten in de tuin of op het balkon.

Een kwartier tellen

Net als duizenden Vlamingen zal Tom dit weekend een kwartier lang de vogels tellen in zijn tuin en zijn resultaten doorgeven via vogelweekend.be. Meer is er niet nodig om bij te dragen aan het grootste tuinvogelonderzoek van Vlaanderen. 

Je hoeft trouwens geen vogelexpert te zijn om mee te doen. (En je hoeft je ook niet als kerstboom te verkleden.) Op de website vind je een aantal tips om vogels te tellen en kan je een affiche downloaden met de meest voorkomende tuinvogels of je kan er een gratis online minicursus volgen. Zo weet je zeker welke bezoekers er in je tuin of op je balkon zijn langsgekomen. 

Geef je resultaten door via de website vóór zondag 25 januari middernacht. Zo worden ze mee opgenomen in de eerste resultaten op maandag 26 januari. Vorig jaar stond de huismus voor het zesde jaar op rij op de eerste plaats. De koolmees en de vink stonden op plaats twee en drie.

Vogeltelweek voor scholen

Ook scholen doen weer mee met de vogeltelling. Van 19 januari tot en met 23 januari tellen duizenden leerlingen de vogels op hun speelplaats. Zo leren ze de dieren van dichtbij kennen en doen ze mee aan het grootste tuinvogelonderzoek in Vlaanderen. De zwarte kraai stond vorig jaar bij hen op nummer één, gevolgd door de kauw en de houtduif. Zij vormen al zes jaar de top drie, in wisselende volgorde. Benieuwd wie dit jaar met de eerste plaats gaat vliegen!

Alle info en tips op www.vogelweekend.be en www.vogeltelweek.be.