Met een regenbui en sneeuwstorm op zijn tijd zijn het ideale dagen om de waterdichtheid en het ademend vermogen van je outdoorspullen uit te testen. Maar hoe zat dat ook alweer met die waterkolom en die ademende membranen? Wat is er nodig voor waterdichte outdoorkleding?
Het kan al eens tegenzitten. Op mijn laatste trip door de Lienzer Dolomieten beslisten de weergoden dat de zonnige periode echt lang genoeg had geduurd. Urenlang jakkerden we door regen en pittige donderbuien op pad naar onze berghut. Akkoord, het was een actieve wandeling waarbij flink gezweet werd. Buiten was het warm én heel erg vochtig. Laar dat met name mijn jas zo doordrenkt zou zijn, daar had ik niet op gerekend. Of hoe ook waterkolommen en ademende vermogens hun limiet kunnen hebben.
Waterdichte outdoorkleding
Waterdichtheid betekent: voorkomen dat water binnendringt in kleding of materialen. Iets helemaal waterdicht maken, is niet moeilijk. Met een stevige plasticfolie en wat plakband schiet je al een heel eind op. Of dat ook prettig is om te dragen, is een ander verhaal. Waterdichte kleding moet je niet enkel beschermen tegen vocht van buitenaf, maar heeft ademend vermogen nodig om je zweet af te voeren. Natte kleding geleidt warmte drie keer sneller dan droge kleding. Op die manier gaat er veel kostbare lichaamswarmte verloren.
De waterkolom
“Een hardloopjasje kent tijdens het gebruik weinig druk en kan dus prima met een lagere waterkolom. Het grondzeil van je tent ondervindt veel druk en heeft daarom nood aan een hogere waterkolom.”
Hoe wordt de waterkolom gemeten?
Bij kleding wordt de waterdichtheid uitgedrukt aan hand van een waterkolom. Dat is zoveel als de waterdruk waartegen een materiaal bestand is alvorens er water doorheen dringt. In het labo spant men onder een maatcilinder een stuk stof op. De cilinder wordt gevuld, zodat de druk op het stuk stof toeneemt. Zodra er water doorheen de stof komt, meet men de hoogte in de cilinder. Dat is de waterkolom van je kleding. Hoe hoger de waterkolom, hoe hoger de druk waartegen het materiaal bestand is en dus hoe beter waterdicht je kleding is.
Wat is een geschikte waterkolom?
De waterkolom is een goede indicatie bij de aankoop van je kleding. Als outdoorsporter houd je best rekening met een waterkolom met minimale waarden tussen 5000 en 15 000 mm. Die is waterdicht in de regen en bestand tegen druk. Pas bij hoge druk of na lange tijd begint er water doorheen te komen. Tussen 15 000 en 30 000 mm krijg je kleding die compleet waterdicht is. Afhankelijk van het gebruik kies je voor een hogere of lagere waterkolom. Een jasje voor het hardlopen, kent tijdens het gebruik weinig druk (van een rugzak bijvoorbeeld) en kan dus beter met een lagere waterkolom dan een jas waarmee je in de bergen gaat hiken. Het grondzeil van je tent ondervindt veel druk en heeft dus nood aan een hogere waterkolom.
Het ademend vermogen
“Ademend vermogen wordt uitgedrukt in de hoeveelheid vochtdamp die het materiaal van binnen naar buiten doorlaat Het materiaal moet in staat zijn je lichaamsvocht af te voeren, want enkel op die manier blijf je droog.”
Afvoeren van lichaamsvocht
Nu we het water langs de buitenkant onder controle hebben, wordt het tijd om onze interne airco. Outdoorkleding moet in staat zijn om je lichaamsvocht af te voeren, want enkel op die manier blijf je droog. Dat heet het ademend vermogen en wordt uitgedrukt in de hoeveelheid vochtdamp die het materiaal van binnen naar buiten doorlaat. Hoe kleding tegelijkertijd zweet naar buiten afvoert en toch belet dat er vocht binnenkomt? Wel, zweetdruppels zijn kleiner dan regendruppels. Het volstaat dus te werken met een systeem van kleine poriën waarlangs de kleinere zweetdruppels wel naar buiten kunnen, maar de grotere regendruppels niet naar binnen. Fabrikanten maken daarvoor gebruik van een systeem van laagjes dat grofweg in twee categorieën valt op te delen: laminaten en coatings.
Laminaat versus coating
Laminaatkleding is helemaal waterdicht en maakt gebruik van een membraan met kleine poriën die het zweet makkelijk afvoeren. Gecoate kleding is ook water- en winddicht, maar de waterdichtheid ontstaat door middel van een soort vernislaag in plaats van een membraan. Hierdoor is het ademend vermogen een stuk lager. Verder werken de meeste fabrikanten met een duurzame waterafstotende laag aan de buitenkant van je kleding. Die zorgt ervoor dat regendruppels van je kleding afglijden in plaats van erin te sijpelen. Bijkomend voordeel is dat de kleding sneller droogt. Is deze laag er niet, dan zal de buitenkant sneller doordrenkt raken door de regendruppels. Daardoor geraken de kleine poriën, waarlangs je zweet moet ontsnappen, verstopt en krijg je condensatie aan de binnenkant. Op die manier word je toch nog nat.
Meer membranen dan enkel Gore-Tex
Het zonder twijfel meest bekende membraan is Gore-Tex, een extreem dun laagje, dat meer dan 1,4 miljard poriën bevat. Maar er bestaan nog heel wat andere technologieën. eVent bijvoorbeeld, dat gebruik maakt van een soort teflonmembraan. Samen met een Direct Venting-technologie kan die meer dan evenwaardige resultaten aan Gore-Tex voorleggen. The North Face heeft haar eigen HyVent-materiaal, Columbia doet het met Omni-Dry, Mountain Hardwear heeft het Outdry en het Dry.Q-membraan, Patagonia een H2No-versie, Bergans een Dermizax. Sympatex ten slotte is een ademend en waterdicht membraan dat niet met poriën werkt, maar met een absorbeer- en verdampproces.
